blue seas

Υγρό στοιχείο > Θάλασσες

 

Με τον όρο Θάλασσα εννοείται μια μεγάλη έκταση αλμυρού ύδατος και η έννοια συνδέεται με κάποιον ωκεανό ή μια μεγάλη λίμνη , συνήθως με αλμυρό νερό που δεν έχει φυσική έξοδο. Ο όρος συχνά χρησιμοποιείται ως υποκατάστατο του Ωκεανός, αν και η χρήση της στη Γεωγραφία είναι αυστηρά καθορισμένη, (βλ. για παράδειγμα Τροπικές θάλασσες).

ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ ΘΑΛΑΣΣΑ

Το προφίλ της Μεσογείου

*Αποτελεί το 1% της θαλάσσιας έκτασης του πλανήτη αλλά στη Μεσόγειο συναντάμε περίπου το 6% των θαλάσσιων ειδών.



*Οι κύριοι τύποι θαλάσσιων μεσογειακών οικοτόπων απαντώνται στην Ελλάδα και χωρίζονται σε επτά ομάδες θαλάσσιων και παράκτιων οικοτόπων.

*Θυμίζουμε ότι έχουν καταγραφεί και περιγραφεί 31 θαλάσσιοι και 132 παράκτιοι (ξηράς και υγροτόπων) τύποι φυτικών ειδών.



*Να τονίσουμε σ’ αυτό το σημείο ότι στις ελληνικές θάλασσες έχουν καταγραφεί περίπου 450 είδη ψαριών, ορισμένα από τα οποία όμως είναι είδη που μετανάστευσαν τις τελευταίες δεκαετίες από τον Ατλαντικό Ωκεανό, τον Ινδικό και την Ερυθρά Θάλασσα μέσω του Γιβραλτάρ, της Διώρυγας του Σουέζ ή λόγω της διέλευσης πλοίων.



*Στη θάλασσά της έχουν καταγραφεί 12 είδη κητωδών, από φυσητήρα μέχρι κοινό δελφίνι.



*Η φώκια monachus – monachus με 250-300 άτομα (απειλούμενο είδος) και η θαλάσσια χελώνα caretta-caretta ζουν στη Μεσόγειο. Monachus-monachus και caretta-caretta έχουμε και στις ελληνικές θάλασσες (η πράσινη χελώνα Chelonia-mydas και η δερματοχελώνα Dermochelus coriacea έχουν παρουσία στα ελληνικά νερά).



*Η χλωρίδα και η πανίδα αποτελούνται κατά 20% από ενδημικά είδη, με καταγεγραμμένα 540 είδη ψαριών.



*Τα λιβάδια της ποσειδωνίας αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό και σημαντικό θαλάσσιο οικοσύστημα. Ο σημαντικός ρόλος τους είναι η σταθεροποίηση της ακτογραμμής και του βυθού και η διατήρηση της ποιότητας του νερού, κυρίως μέσω της παραγωγής οξυγόνου. Κάθε τετραγωνικό μέτρο Ποσειδωνίας παράγει 12- 20 λίτρα οξυγόνου ανά 24ωρο. Η μεγάλη οικολογική σημασία της ποσειδωνίας αναγνωρίστηκε και από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα «NATURA/ΦYΣH 2000»: Τα λιβάδια της χαρακτηρίστηκαν ως θαλάσσια ενδιαιτήματα με προτεραιότητα.



*Μεγάλοι πολιτισμοί γεννήθηκαν και αναπτύχθηκαν στη Μεσόγειο: ρωμαϊκός, μινωικός, αρχαιοελληνικός, φοινικικός, αιγυπτιακός, αραβικός.



*Να μη λησμονούμε ότι στον ελλαδικό χώρο οι θαλασσοπόροι Ελληνες, νιώθοντας την ακαταμάχητη γοητεία της θάλασσας, δημιούργησαν και σημαντικούς μύθους και θεότητες σχετικά μ’ αυτήν. Π.χ.:



Ο Νηρέας·. Ζούσε σε λαμπερό ανάκτορο στο βάθος των υδάτων, αντιπροσωπεύοντας την «αγαθή θάλασσα που δεν εξαπατά και δεν φοβίζει τον άνθρωπο».



Ο Πρωτέας. Εκπροσωπούσε την αστάθεια της θάλασσας αλλά, επειδή γνωρίζει τη μαντική τέχνη, καθοδηγεί τους ναυτικούς.



Η Ιρις. Παρουσιάζεται μετά τη θύελλα για να καθησυχάζει τους ανθρώπους.



Ο Γλαύκος. Εκπροσωπεί τη θαλάσσια ζωή. Πήρε το όνομά του από το γλαυκό χρώμα της θάλασσας.

Ο Ποσειδώνας. Η σημαντικότερη θεότητα του νερών και των ακτών.

 

Περίκλειστες Θάλασσες